Thiết bị xếp dỡ trong cảng là nhóm cẩu, xe nâng, xe vận chuyển dùng để đưa hàng từ tàu lên bãi, từ bãi lên xe và ngược lại. Bài viết này nhìn thiết bị xếp dỡ từ góc độ của người làm xuất nhập khẩu: thiết bị nào làm việc ở khâu nào, ảnh hưởng thế nào tới thời gian lấy hàng, phí nâng hạ và thời hạn lưu container, để bạn dự trù lịch làm hàng sát thực tế hơn.
Chuỗi xếp dỡ container từ tàu ra cổng cảng
Một container nhập khẩu thường đi qua các thiết bị theo thứ tự: cẩu bờ nhấc từ tàu xuống, xe đầu kéo nội bộ chạy về bãi, cẩu bãi xếp vào ô, khi có lệnh thì cẩu bãi đưa lên xe của chủ hàng. Hàng xuất đi ngược chiều. Mỗi khâu là một lần "nâng – hạ" mà cảng ghi nhận, và là một điểm có thể chậm.
Các thiết bị chính và vai trò
| Thiết bị | Chức năng | Điều doanh nghiệp cần lưu ý |
|---|---|---|
| Cẩu bờ (cẩu giàn STS) | Bốc container giữa tàu và cầu cảng | Số cẩu và thời gian làm tàu quyết định tàu rời cảng, container sẵn sàng ra bãi lúc nào |
| Cẩu bánh lốp (RTG), cẩu bánh ray (RMG) | Xếp container trong bãi, đưa lên xe | Xếp chồng nhiều tầng nên khi lấy một container bị chặn phía dưới có thể mất thêm thời gian đảo |
| Xe nâng container (reach stacker) | Nâng, di chuyển container ở bãi, depot, ICD | Gặp nhiều ở bãi container, depot trả vỏ, kho ngoại quan |
| Xe nâng container rỗng (empty handler) | Xếp vỏ container rỗng | Liên quan đến khâu trả vỏ, lấy vỏ rỗng để đóng hàng xuất |
| Xe đầu kéo nội bộ, xe tự hành | Chở container giữa cầu tàu và bãi | Không phải xe của chủ hàng, nhưng ảnh hưởng thời gian từ tàu đến bãi |
| Cẩu di động, cẩu chân đế, gầu ngoạm | Bốc hàng rời, thép, hàng siêu trọng, hàng tàu rời | Phụ thuộc thời tiết, năng suất cẩu, thủ tục cho từng cầu |

Thiết bị xếp dỡ ảnh hưởng gì đến thời gian và chi phí của lô hàng
- Thời gian tàu làm hàng và thời điểm hàng sẵn sàng. Tàu lớn nhiều container cần nhiều cẩu, hàng ra bãi sẵn sàng có thể trễ hơn so với dự kiến ban đầu.
- Phí nâng hạ. Thao tác nâng, hạ container được tính trong các khoản phí tại cảng, depot. Xem THC trong logistics là gì để phân biệt phí xếp dỡ ở cảng và các khoản khác.
- Thời hạn lưu container. Hàng chờ cẩu, chờ lịch rút có thể làm tăng thời gian lưu bãi, dẫn đến phí lưu. Xem demurrage và detention.
- Hàng đặc biệt. Hàng quá khổ, hàng nặng, hàng rời, thép tàu rời cần thiết bị chuyên dụng và phương án chằng buộc, thường phải báo trước cho cảng và hãng tàu. Xem hàng OOG và Lashing Certificate.
Cảng Hải Phòng và thực tế làm hàng
Khu vực cảng Hải Phòng gồm nhiều bến với năng lực và loại hàng khác nhau: bến tiếp nhận tàu container lớn, bến tổng hợp, bến hàng rời. Cùng một lô hàng, việc hàng nằm ở bến nào ảnh hưởng đến thủ tục và tuyến xe. Xem hướng dẫn cho từng khu vực tại thủ tục hải quan cảng Lạch Huyện và thủ tục hải quan cảng Tân Vũ.

Xu hướng cảng thông minh
Nhiều cảng lớn áp dụng cẩu điều khiển từ xa, xe tự hành, hệ thống quản lý bãi tự động và lệnh giao hàng điện tử. Với doanh nghiệp, điều này đồng nghĩa với việc dữ liệu chính xác hơn, nhưng cũng yêu cầu thông tin trên chứng từ phải khớp hơn. Xem thêm lệnh giao hàng điện tử eDO.

Lưu ý thực tế khi lên kế hoạch lấy hàng
- Theo dõi lịch tàu và thông báo hàng đến để đặt lịch xe, đừng chờ hàng đã nằm bãi mới bắt đầu.
- Xin phiếu giao nhận container sớm, đặt xe đúng khung giờ cảng nhận.
- Hàng đặc biệt cần báo trước thiết bị và phương án xếp dỡ.
- Kiểm tra thời hạn miễn phí lưu bãi để chủ động rút hàng.
Câu hỏi thường gặp
Cẩu STS khác RTG ở chỗ nào?
Cẩu STS đứng ở cầu tàu, bốc container giữa tàu và bến. Cẩu RTG hoạt động trong bãi, xếp container và đưa lên xe.
Reach stacker dùng để làm gì?
Là xe nâng container có tay nâng dài, dùng nâng, di chuyển và xếp chồng container trong cự ly ngắn, thường ở depot, ICD hoặc bãi nhỏ.
Thiết bị cảng chậm có làm hàng bị phạt lưu bãi không?
Có thể ảnh hưởng thời điểm hàng sẵn sàng, nhưng phí lưu tính theo điều khoản của hãng tàu và cảng. Hãy theo dõi sát và hỏi đơn vị làm hàng khi thấy bất thường.
Muốn nhìn danh mục thiết bị và vai trò trong chuỗi cung ứng nói chung, đọc thiết bị xếp dỡ trong cảng: nền tảng nâng cao năng lực logistics, và quy trình từng bước tại cách đưa container lên tàu.
HP LINK – dịch vụ hải quan Hải Phòng. Hotline/Zalo 0906 174 066 · Email sales@hplink.com.vn · Văn phòng: Phòng 802–803, Tầng 8, Tòa nhà Apollo, số 1A/10 lô 8A Lê Hồng Phong, Phường Gia Viên, TP Hải Phòng.
