Nhập khẩu ray thép Trung Quốc phục vụ đường sắt chuyên dùng, đường cầu trục nhà xưởng, cảng và mỏ là mảng hàng không nhiều đơn vị làm thường xuyên. Ray dài, nặng, dễ cong nếu bốc xếp sai, và một lô ray thường đi kèm nhiều loại phụ kiện phải khai riêng từng dòng.
Bài này giúp doanh nghiệp chuẩn bị chứng từ, khai hải quan và lên phương án vận chuyển ray thép từ Trung Quốc về cảng Hải Phòng.

Các loại ray thép thường nhập từ Trung Quốc
Ray nhẹ
Ray nhẹ như P8, P12, P15, P18, P24, P30 theo tiêu chuẩn GB/T 11264, dùng cho đường goòng trong mỏ, nhà máy gạch, công trình tạm. Chiều dài phổ biến 6–10 m.
Ray nặng
Ray P43, P50, P60 theo tiêu chuẩn GB 2585 hoặc TB/T 2344, dùng cho đường sắt và đường chuyên dùng ra cảng, khu công nghiệp. Chiều dài tiêu chuẩn thường 12,5 m hoặc 25 m.
Ray cầu trục
Ray QU70, QU80, QU100, QU120 theo tiêu chuẩn YB/T 5055, dùng làm đường chạy cho cầu trục nhà xưởng, cổng trục tại cảng. Đế ray rộng, đầu ray dày hơn ray đường sắt cùng khối lượng.
Mã HS ray thép và phụ kiện ray
Theo Danh mục hàng hóa xuất nhập khẩu Việt Nam (Thông tư 31/2022/TT-BTC), ray dùng cho đường sắt, đường xe điện thuộc phân nhóm 7302.10. Với ray cầu trục, cần đối chiếu mô tả kỹ thuật và chú giải nhóm 73.02 trước khi khai, vì đây là điểm dễ phát sinh tranh luận về mã. Khi chưa chắc, nên làm thủ tục xác định trước mã số.
Lô ray thường có thêm phụ kiện, mỗi loại là một dòng hàng riêng:
- Thanh nối ray (lập lách) và tấm đệm đế ray.
- Tà vẹt thép.
- Bu lông, đai ốc, cóc ray, kẹp ray.
- Tấm đệm cao su, đệm nhựa dưới đế ray.
Không nên gộp phụ kiện vào dòng ray chính chỉ vì chúng nằm trong cùng một hợp đồng. Mỗi loại cần có tên hàng, quy cách, số lượng riêng trên invoice và packing list. Nguyên tắc chung được trình bày trong bài xác định mã HS máy móc, sắt thép.

Vận chuyển ray dài từ Trung Quốc về Hải Phòng
Ray 12 m: container 40 feet chưa chắc vừa
Lòng container 40 feet dài khoảng 12 m, nên ray 12,5 m không thể xếp vào container thường. Ray 9–12 m có thể đi container 40 feet hoặc flat rack nếu tải trọng cho phép, còn ray 12,5 m và 25 m thường đi tàu hàng rời hoặc tàu hàng tổng hợp.
Bốc xếp chống cong ray
Ray dài phải được cẩu bằng dầm treo (spreader beam) có nhiều điểm móc, không cẩu một điểm ở giữa. Trên tàu và trên xe, ray cần kê gỗ đều theo chiều dài, các lớp ray chèn chắc để không xô lệch. Ray bị cong vênh rất khó nắn lại đúng dung sai, nên kiểm tra kỹ ngay khi dỡ hàng tại cảng và lập biên bản nếu có hư hỏng.
Vận chuyển đường bộ hàng quá khổ chiều dài
Ray 25 m vượt chiều dài thông thường của rơ moóc, phải dùng rơ moóc sàn kéo dài và xin giấy phép lưu hành xe khi hàng vượt giới hạn cho phép. Kinh nghiệm xin phép đã có trong bài xe chở hàng dài và giấy phép lưu hành. Với ray đi tàu rời, xem thêm quy trình làm hàng thép tàu rời tại cảng Hải Phòng.
Hồ sơ hải quan lô ray thép
Theo Thông tư 38/2015/TT-BTC (sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 39/2018/TT-BTC và Thông tư 121/2025/TT-BTC), hồ sơ thường gồm tờ khai, hóa đơn thương mại, vận đơn và các chứng từ liên quan. Với ray, nên chuẩn bị thêm:
- Packing list ghi số thanh, chiều dài, khối lượng từng loại ray và từng loại phụ kiện.
- Chứng chỉ chất lượng nhà máy ghi mác ray, tiêu chuẩn, số mẻ luyện (heat number).
- Bản vẽ hoặc catalogue phụ kiện để chứng minh mô tả khi kiểm hóa.
- C/O mẫu E nếu muốn áp dụng ưu đãi theo ACFTA.
Bài viết này nói về ray mới. Ray đã qua sử dụng có chính sách quản lý khác, doanh nghiệp cần kiểm tra riêng trước khi ký hợp đồng.

Câu hỏi thường gặp
Ray cầu trục có khai chung mã với ray đường sắt không?
Không nên mặc định. Cần đối chiếu mô tả, công dụng và chú giải nhóm 73.02. Nếu lô lớn, nên xác định trước mã số để tránh tranh chấp khi kiểm tra sau thông quan.
Ray 25 m đi container được không?
Không xếp được vào container thường. Phương án phù hợp là tàu hàng rời, tàu hàng tổng hợp hoặc cắt ngắn tại nhà máy nếu thiết kế cho phép.
Kiểm hóa ray thép tại cảng làm thế nào?
Cán bộ hải quan thường kiểm số thanh, đo kích thước, đối chiếu ký hiệu dập trên thân ray với chứng chỉ chất lượng. Hàng nên được xếp tách theo loại để dễ kiểm.
Kết luận
Lô ray thép thuận lợi khi phụ kiện được tách dòng rõ ràng, phương tiện vận chuyển phù hợp chiều dài ray và việc bốc xếp tuân thủ nguyên tắc chống cong. HP LINK nhận khai hải quan và vận chuyển thép từ Trung Quốc về Hải Phòng, kể cả hàng dài, hàng quá khổ. Văn bản pháp luật có thể thay đổi, doanh nghiệp nên kiểm tra quy định mới nhất trước khi làm hàng.
Liên hệ HP LINK
CÔNG TY TNHH GIAO NHẬN QUỐC TẾ HP LINK (HP LINK INTERNATIONAL LOGISTICS CO.,LTD)
Hotline/Zalo/WeChat/WhatsApp: 0906 174 066
Email: sales@hplink.com.vn
Website: dichvuhaiquanhaiphong.com
Văn phòng Hải Phòng: Phòng 802–803, Tầng 8, Tòa nhà Apollo, số 1A/10 lô 8A đường Lê Hồng Phong, Phường Gia Viên, TP Hải Phòng.
Văn phòng đại diện TP.HCM: Tòa nhà số 20, Đường số 8, KDC CityLand Park Hills, Phường Gò Vấp, TP.HCM.
