Khi mua cừ Larsen giá FOB và tự thuê tàu, hoặc khi hợp đồng mua bán chuyển một phần trách nhiệm dỡ hàng sang người mua, chủ hàng sẽ gặp các khái niệm laytime, demurrage, despatch. Hiểu sai những khái niệm này có thể dẫn đến khoản tiền phạt lớn mỗi ngày tàu nằm chờ. Bài viết giải thích bằng ví dụ dễ hiểu.
Ba khái niệm cơ bản
Laytime
Thời gian làm hàng cho phép, tức thời gian người thuê tàu được dùng để xếp hoặc dỡ hàng mà không phải trả thêm. Có thể ghi theo số ngày, hoặc theo mức xếp dỡ mỗi ngày (ví dụ số tấn mỗi ngày làm việc thời tiết tốt).
Demurrage
Tiền phạt chậm giải phóng tàu, phát sinh khi người thuê dùng quá laytime. Tính theo mức mỗi ngày ghi trong hợp đồng, tính tỷ lệ cho phần ngày lẻ.
Despatch
Tiền thưởng giải phóng tàu nhanh, khi người thuê dùng ít hơn laytime. Thường bằng một nửa mức demurrage. Không phải hợp đồng nào cũng có despatch.
Các điều khoản quyết định cách tính
| Thuật ngữ | Ý nghĩa |
|---|---|
| WWD (Weather Working Day) | Chỉ tính ngày làm việc thời tiết cho phép |
| SHINC | Tính cả chủ nhật và ngày lễ |
| SHEX | Không tính chủ nhật và ngày lễ |
| NOR (Notice of Readiness) | Thông báo sẵn sàng làm hàng, mốc bắt đầu tính laytime |
| Turn time | Thời gian chờ sau NOR trước khi bắt đầu tính |
| Once on demurrage, always on demurrage | Đã vào thời gian phạt thì tính liên tục |
Hợp đồng thuê tàu chuyến thường dùng mẫu GENCON hoặc mẫu tương tự, với các điều khoản bổ sung do hai bên thỏa thuận.
Ví dụ minh họa
Một tàu dỡ 5.000 tấn cừ tại Hải Phòng, hợp đồng cho mức dỡ 2.500 tấn mỗi ngày làm việc thời tiết tốt, không tính chủ nhật. Laytime là 2 ngày làm việc. Nếu vì thiếu xe, chủ hàng dỡ mất 3 ngày làm việc, phần vượt 1 ngày sẽ bị tính demurrage theo mức thỏa thuận. Nếu có một ngày mưa không làm được hàng, ngày đó không tính vào laytime theo điều khoản WWD.
Con số trên chỉ để minh họa cách tính, không phản ánh mức thực tế của bất kỳ lô hàng nào.
Nguyên nhân hay gây demurrage tại cảng dỡ
- Tờ khai chưa thông quan, phải hạ bãi chậm.
- Thiếu xe khi giao thẳng, cẩu phải chờ.
- Nhiều chủ hàng trên tàu, một chủ hàng chậm làm ảnh hưởng tất cả.
- Chờ cầu do cảng đông tàu.
Cách hạn chế demurrage
- Thỏa thuận mức dỡ phù hợp với năng lực thực tế của cảng dỡ.
- Chuẩn bị thủ tục hải quan trước khi tàu đến. Xem bài tờ khai cừ Larsen luồng vàng, luồng đỏ.
- Có phương án hạ bãi dự phòng khi xe không kịp. Xem bài lưu bãi cảng hay giao thẳng lên xe.
- Làm hàng cả ca đêm khi cần. Xem bài làm hàng cừ Larsen ca đêm.
- Kiểm tra kỹ bảng tính thời gian làm hàng (statement of facts) trước khi ký.
Demurrage tàu khác demurrage container
Demurrage trong thuê tàu chuyến là tiền phạt giữ tàu. Demurrage với container là tiền lưu container tại cảng quá thời gian miễn. Hai khái niệm cùng tên nhưng khác bản chất. Xem bài demurrage và detention là gì. Thông tin chung về thuê tàu có ở bài thuê tàu rời chở thép từ Trung Quốc về Hải Phòng.
Câu hỏi thường gặp
Mua CFR có phải lo demurrage tại cảng dỡ không?
Tùy hợp đồng mua bán. Nhiều hợp đồng CFR tàu rời vẫn có điều khoản dỡ hàng chuyển trách nhiệm demurrage cảng dỡ sang người mua.
NOR gửi khi tàu chưa cập cầu có hợp lệ không?
Phụ thuộc điều khoản hợp đồng, ví dụ có cho phép gửi NOR khi tàu ở vùng neo chờ hay không.
Ai lập statement of facts?
Thường do đại lý tàu lập, có xác nhận của người nhận hàng.
Liên hệ HP LINK
CÔNG TY TNHH GIAO NHẬN QUỐC TẾ HP LINK (HP LINK INTERNATIONAL LOGISTICS CO.,LTD)
Hotline/Zalo/WeChat/WhatsApp: 0906 174 066
Email: sales@hplink.com.vn
Website: dichvuhaiquanhaiphong.com
Văn phòng Hải Phòng: Phòng 802–803, Tầng 8, Tòa nhà Apollo, số 1A/10 lô 8A đường Lê Hồng Phong, Phường Gia Viên, TP Hải Phòng.
Văn phòng đại diện TP.HCM: Tòa nhà số 20, Đường số 8, KDC CityLand Park Hills, Phường Gò Vấp, TP.HCM.
